منتقد سینما: علیرضا مفتخری مظاهری

فیلم “پیرپسر” به کارگردانی اکتای براهنی یکی از فیلم‌های حاضر در بخش سودای سیمرغ چهل و دومین جشنواره فیلم فجر (فجر ۱۴۰۳) بود و مانند بسیاری از آثار جشنواره، نظرات متفاوتی را برانگیخت نقد بر این فیلم معمولاً بر چند محور اصلی متمرکز است:

نقاط قوت (بر اساس نظرات مثبت):

1. بازی بازیگران اصلی: حضور بازیگران شناخته شده‌ای مانند لیلا حاتمی و حامد بهداد و همچنین محمد ولیزادگان در نقش‌های اصلی، یکی از نقاط قوت فیلم دانسته شد. بسیاری از منتقدان و تماشاگران، بازی‌های این سه نفر را، به خصوص لیلا حاتمی در نقشی متفاوت و دشوار، قابل قبول و گاهی درخشان ارزیابی کردند.

2. فضاسازی و اتمسفر: اکتای براهنی در این فیلم نیز تلاش کرده فضایی تیره، سنگین، رازآلود و پرتنش خلق کند که متناسب با موضوع فیلم است. برخی این فضا را موفق و تأثیرگذار دانستند.

3. موضوع حساس و جسورانه: فیلم به سراغ موضوعی خانوادگی و روانشناختی می‌رود که کمتر در سینمای ایران به این صراحت و از این زاویه به آن پرداخته شده است. این جسارت در انتخاب موضوع برای برخی قابل ستایش بود.

4. کارگردانی در ایجاد تنش: در لحظاتی از فیلم، کارگردان موفق به ایجاد تعلیق و تنش لازم برای روایت داستان می‌شود.

نقاط ضعف (بر اساس نظرات منفی و انتقادی):

1. فیلمنامه و گره‌گشایی: عمده انتقادات متوجه فیلمنامه “پیرپسر” بود. برخی معتقد بودند داستان بیش از حد پیچیده یا حتی گنگ است و گره‌گشایی‌ها منطق روایی کافی ندارند یا قانع‌کننده نیستند. انگیزه‌های برخی شخصیت‌ها و چرایی برخی اتفاقات برای تماشاگر مبهم باقی می‌ماند.

2. ریتم و کش‌دار بودن: برخی منتقدان ریتم فیلم را کند و در بخش‌هایی کش‌دار دانستند که باعث خستگی تماشاگر می‌شود، به خصوص با توجه به فضای سنگین و دیالوگ‌محور بودن فیلم در لحظاتی.

3. ابهام در پیام یا هدف: به دلیل پیچیدگی و گره‌گشایی‌های نامشخص، برخی تماشاگران در درک پیام اصلی یا هدف کارگردان از روایت این داستان دچار مشکل شدند.

4. عدم ارتباط عاطفی: با وجود بازی‌های خوب، برخی احساس می‌کردند فیلم نتوانسته ارتباط عاطفی لازم را بین تماشاگر و شخصیت‌ها برقرار کند و تماشاگر صرفاً نظاره‌گر اتفاقات است بدون اینکه درگیر سرنوشت شخصیت‌ها شود.

5. پایان‌بندی: پایان فیلم برای برخی قانع‌کننده نبود و نتوانست جمع‌بندی مناسبی برای تمام خطوط داستانی و ابهامات فیلم ارائه دهد.

جمع‌بندی:

“پیرپسر” فیلمی است که تلاش می‌کند به لایه‌های عمیق و تاریک روابط خانوادگی و مسائل روانشناختی بپردازد. در این مسیر از بازی‌های قوی بازیگرانش و فضاسازی مؤثر بهره می‌برد. با این حال، به نظر می‌رسد نقطه ضعف اصلی فیلم در بخش فیلمنامه است که پیچیدگی بیش از حد، ابهامات و گره‌گشایی‌های نامشخص، به انسجام و تأثیرگذاری نهایی فیلم لطمه زده است. این فیلم برای علاقه‌مندان به درام‌های روانشناختی سنگین و بازی‌های درخشان ممکن است جذاب باشد، اما برای مخاطب عام که به دنبال روایتی سرراست‌تر و گره‌گشایی‌های واضح‌تر است، شاید کمتر رضایت‌بخش باشد. به طور خلاصه، “پیرپسر” فیلمی است که با وجود پتانسیل‌هایش (موضوع، بازیگران، فضاسازی) به دلیل اشکالات ساختاری در فیلمنامه، نتوانست به اثری کاملاً موفق و مورد اجماع تبدیل شود و نظرات درباره آن عمدتاً دو قطبی بود.