به گزارش شاینا به نقل از ایرنا از خانه سینما، در این برنامه ابتدا مستند «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفت‌وگو» ساخته امید نجوان به نمایش درآمد و پس از آن، نشست نقد و بررسی فیلم با حضور سازنده فیلم و ادوین خاچیکیان، کارگردان سینما و فرزند زنده‌یاد خاچیکیان برگزار شد.

در ابتدای نشست، مصطفی شیری، مستندساز و دبیر کارگروه نمایش انجمن کارگردانان مستند گفت: ساموئل خاچیکیان؛ یک گفت‌وگو» نه ‌فقط یک مستند زندگی‌نامه‌ای، بلکه راوی بخش مهمی از تاریخ سینمای ایران است؛ اثری که با وجود زمان بیش از هشتاد دقیقه‌ای خود، تماشاگر را با خود همراه نگه‌ می‌دارد.

وی گفت: یکی از ویژگی‌های برجسته فیلم، کیفیت مطلوب تصاویر آرشیوی پرشمار آن است. متاسفانه در بسیاری از موارد شاهد بوده‌ایم که مستندسازان ایرانی، به دلایل متعدد و به‌ناچار، از نسخه‌های آرشیوی با کیفیتی پایین‌تر از حد متوسط استفاده می‌کنند که خوش‌بختانه این نکته در این فیلم دیده نمی‌شود.

شیری افزود: تلاش امید نجوان برای تهیه و گردآوری منابع آرشیوی باکیفیت از سینمای دهه‌های گذشته‌ ایران تحسین‌برانگیز است و به همین خاطر می‌توان گفت این فیلم از نظر استانداردهای بصریِ تصاویر آرشیوی، به مستندهای مشابه بین‌المللی نزدیک شده است.

ساموئل خاچیکیان؛ هیچکاک ایران

در ادامه‌ جلسه، امید نجوان کارگردان این مستند، در پاسخ به پرسشی درباره‌ شکل‌گیری ایده‌ ساخت فیلم خود گفت: این فیلم حاصل بیست و پنج سال انتظار نافرجام برای ورود به دژ تسخیرناپذیر مدیران فرهنگی در مراکز مرتبط با مقوله‌ی مستندسازی است! در طول این بیست و پنج سال حتی یکی از طرح‌هایم برای ساخت فیلم‌های مستند تصویب نشد و این مرا به فکر انداخت تا کاری کنم که با امکانات محدود خودم و بدون نیاز به کمک سازمان‌های مرتبط با تولید سینمای مستند هم بتوانم یک فیلم بسازم.

وی گفت: در یکی از دوره‌های جشنواره سینماحقیقت، مستندی برآمده از یک گفت‌وگوی صوتی با آلفرد هیچکاک دیدم و از آن‌جا که در کشور ما از ساموئل خاچیکیان به عنوان «آلفرد هیچکاک سینمای ایران» یاد می‌شود این ایده به ذهنم رسید که اگر بتوانم نوار کاست گفت‌وگوی خودم با زنده‌یاد خاچیکیان را پیدا کنم شاید بتوان بر اساس آن فیلمی ساخت.

نجوان افزود: این فیلم در واقع محصول دو سال خانه‌نشینی در دوران همه‌گیری ویروس کروناست؛ دورانی که فرصتی فراهم کرد تا بتوانم با فراغ بال روی این مستند و نحوه‌ی آماده‌سازی آن کار کنم.

این مستندساز سپس با قدردانی از همکاری فیلمخانه ملی ایران در تولید مستند خود گفت: کیفیت بصری و مواد آرشیوی این فیلم به صورت مستقیم، نتیجه‌ محبت بی‌دریغ و همکاری مدیر محترم فیلمخانه ملی ایران، سرکار خانم لادن طاهری است. خوش‌بختانه ایشان تصویرهای بسیار با کیفیتی از نسخه‌های بازسازی شده فیلم‌های زنده‌یاد خاچیکیان را در اختیار بنده قرار دادند که به غنای فیلم بسیار اضافه کرد.

وی هم‌چنین گفت: هر بار که مواد آرشیوی جدیدی به دستم می‌رسید، نسخه تازه‌ای از فیلم را تدوین و آماده می‌کردم. به همین دلیل نسخه نهایی، تفاوت‌های خیلی زیادی با نسخه اولیه و حتی نسخه‌ای دارد که در جشنواره‌ سینماحقیقت به نمایش درآمد.

نجوان در ادامه گفت: تلاش کردم تصویری از سینمای ساموئل خاچیکیان ارائه دهم که مخاطب هنگام تماشای آن احساس نکند با فیلم‌هایی رنگ و رو رفته و قدیمی روبه‌روست بلکه با بخش‌هایی مواجه شود که گویی انگار همین دیروز ساخته شده‌اند.

این مستندساز با اشاره به دشواری‌های تولید فیلم خود گفت: برای ساخت این مستند از هیچ نهادی کمک مالی دریافت نکردم و با سرمایه و امکانات شخصی خودم آن را ساختم. جالب این که یکی از مدیران مربوط با تولید فیلم‌های مستند به من پیشنهاد کرد نامه‌ای به او بنویسم تا از بسته‌ مالی و کمک‌های روتینی که به آماده‌سازی نهایی فیلم‌ها می‌شود بهره‌مند شوم اما سرانجام پس از ماه‌ها انتظار متوجه شدم با نامه درخواست من موافقت نشده است!

نجوان در ادامه جلسه و در پاسخ به پرسشی درباره غیبت تصویر گفت‌وگو با ساموئل خاچیکیان در فیلم گفت: زمانی که برای گفت‌وگو به دیدار آقای خاچیکیان رفتم هنوز تلفن همراه اختراع نشده و دوربین‌های هندی‌کم به بازار نیامده بودند! ضمن این‌که ایشان به‌سختی حاضر به گفت‌وگو شدند و به من گفته بودند اگر از روند مصاحبه رضایت نداشته باشند، ضبط را متوقف می‌کنند. طبعاً در چنین شرایطی نمی‌شد توقع داشت که ایشان با ضبط تصویر از خودشان هم موافقت کنند.